Kwa walimu, vilabu na vikundi

Fundisha Katiba

Kadi ya somo kwa kila sura: inahusu nini, vifungu vya kusoma, maswali mawili pamoja na majibu na swali moja la mjadala. Chapisha ukurasa huu, au fungua sura darasani.

1

Sura ya Kwanza

Mamlaka ya Wananchi na Ukuu wa Katiba Hii

Mamlaka ni ya wananchi wa Kenya, na Katiba hii ndiyo sheria kuu.

Soma: Kifungu cha 1, Kifungu cha 2, Kifungu cha 3

  1. Mamlaka yote ya kujitawala ni ya nani?Jibu: Wananchi wa Kenya (Kifungu cha 1(1))
  2. Sheria kuu ya Kenya ni ipi?Jibu: Katiba (Kifungu cha 2(1))

Jadili: Nini kingebadilika katika jamii yako kama kila mtu angejua sura hii?

2

Sura ya Pili

Jamhuri

Kenya kama jamhuri: eneo lake, lugha, alama za taifa, maadili ya kitaifa na ugatuzi.

Soma: Kifungu cha 4, Kifungu cha 5, Kifungu cha 6, Kifungu cha 7 ยท vifungu vyote 8

  1. Lugha ya taifa ya Kenya ni ipi?Jibu: Kiswahili (Kifungu cha 7(1))
  2. Lugha rasmi za Kenya ni zipi?Jibu: Kiswahili na Kiingereza (Kifungu cha 7(2))

Jadili: Nani ana jukumu la kutekeleza sura hii, na raia wanawezaje kuwawajibisha?

3

Sura ya Tatu

Uraia

Nani ni raia wa Kenya, jinsi uraia unavyopatikana na lini unaweza kupotea.

Soma: Kifungu cha 12, Kifungu cha 13, Kifungu cha 14, Kifungu cha 15 ยท vifungu vyote 7

  1. Mtu ni raia kwa kuzaliwa ikiwa, siku alipozaliwaโ€ฆJibu: Mama au baba yake alikuwa raia (Kifungu cha 14(1))
  2. Raia kwa kuzaliwa akichukua uraia wa nchi nyingineโ€ฆJibu: Anabaki raia wa Kenya (Kifungu cha 16)

Jadili: Ni sehemu gani ya sura hii muhimu zaidi unapoishi? Toa mfano mmoja.

4

Sura ya Nne

Sheria za Haki

Haki na uhuru alionao kila mtu, na jinsi zinavyolindwa.

Soma: Kifungu cha 19, Kifungu cha 20, Kifungu cha 21, Kifungu cha 22 ยท vifungu vyote 41

  1. Katiba inasema unapiga kura vipi?Jibu: Kwa kura ya siri (Kifungu cha 38(3))
  2. Kila mtoto ana haki ya elimu ya msingi ya aina gani?Jibu: Bila malipo na ya lazima (Kifungu cha 53(1))

Jadili: Nini kingebadilika katika jamii yako kama kila mtu angejua sura hii?

5

Sura ya Tano

Ardhi na Mazingira

Umiliki na matumizi ya ardhi, na kulinda mazingira na maliasili.

Soma: Kifungu cha 60, Kifungu cha 61, Kifungu cha 62, Kifungu cha 63 ยท vifungu vyote 13

  1. Katiba inaainisha ardhi ya Kenya vipi?Jibu: Ya umma, ya jamii au ya binafsi (Kifungu cha 61(2))
  2. Mtu asiye raia anaweza kumiliki ardhi Kenyaโ€ฆJibu: Kwa ukodishaji usiozidi miaka 99 (Kifungu cha 65(1))

Jadili: Nani ana jukumu la kutekeleza sura hii, na raia wanawezaje kuwawajibisha?

6

Sura ya Sita

Uongozi na Uadilifu

Viwango ambavyo kila afisa wa Serikali lazima afikie.

Soma: Kifungu cha 73, Kifungu cha 74, Kifungu cha 75, Kifungu cha 76 ยท vifungu vyote 8

  1. Katiba inasema nini kuhusu maafisa wa Serikali na akaunti za benki nje?Jibu: Hawaruhusiwi isipokuwa kwa mujibu wa Sheria ya Bunge (Kifungu cha 76(2))

Jadili: Ni sehemu gani ya sura hii muhimu zaidi unapoishi? Toa mfano mmoja.

7

Sura ya Saba

Uwakilishaji wa Watu

Jinsi unavyopiga kura: mfumo wa uchaguzi, usajili wa wapiga kura, IEBC na vyama vya siasa.

Soma: Kifungu cha 81, Kifungu cha 82, Kifungu cha 83, Kifungu cha 84 ยท vifungu vyote 12

  1. Nani anaweza kujiandikisha kama mpiga kura?Jibu: Raia mtu mzima (18+) (Kifungu cha 83(1))
  2. Una muda gani kuwasilisha ombi kuhusu uchaguzi usio wa urais?Jibu: Siku 28 (Kifungu cha 87(2))

Jadili: Nini kingebadilika katika jamii yako kama kila mtu angejua sura hii?

8

Sura ya Nane

Mabunge

Bunge la Kitaifa na Seneti: wanaokaa humo na kazi yao.

Soma: Kifungu cha 93, Kifungu cha 94, Kifungu cha 95, Kifungu cha 96 ยท vifungu vyote 36

  1. Uchaguzi mkuu hufanyika lini?Jibu: Jumanne ya pili ya Agosti, kila mwaka wa tano (Kifungu cha 101(1))
  2. Wanawake wangapi wa kaunti wanakaa katika Bunge la Kitaifa?Jibu: 47 (Kifungu cha 97(1))

Jadili: Nani ana jukumu la kutekeleza sura hii, na raia wanawezaje kuwawajibisha?

9

Sura ya Tisa

Kitengo cha Serikali cha Utendaji

Rais, Naibu wa Rais na Baraza la Mawaziri, na jinsi wanavyochaguliwa au kuteuliwa.

Soma: Kifungu cha 129, Kifungu cha 130, Kifungu cha 131, Kifungu cha 132 ยท vifungu vyote 30

  1. Mtu mmoja anaweza kuwa Rais kwa mihula mingapi?Jibu: Miwili (Kifungu cha 142(2))
  2. Nani humchagua Rais?Jibu: Wapiga kura waliosajiliwa, katika uchaguzi wa kitaifa (Kifungu cha 136(1))

Jadili: Ni sehemu gani ya sura hii muhimu zaidi unapoishi? Toa mfano mmoja.

10

Sura ya Kumi

Kitengo cha Serikali Kinachosimamia Mahakama

Mahakama, majaji na jinsi haki inavyotolewa.

Soma: Kifungu cha 159, Kifungu cha 160, Kifungu cha 161, Kifungu cha 162 ยท vifungu vyote 15

  1. Jaji Mkuu huteuliwa vipi?Jibu: Na Rais, kwa pendekezo la JSC na idhini ya Bunge la Kitaifa (Kifungu cha 166(1))
  2. Mahakama ya Juu ina majaji wangapi kwa jumla?Jibu: 7 (Kifungu cha 163(1))

Jadili: Nini kingebadilika katika jamii yako kama kila mtu angejua sura hii?

11

Sura ya Kumi na Moja

Serikali ya Ugatuzi

Kaunti 47, magavana wake na mabunge ya kaunti.

Soma: Kifungu cha 174, Kifungu cha 175, Kifungu cha 176, Kifungu cha 177 ยท vifungu vyote 27

  1. Ili kuwania ugavana, mtu lazima astahili kuchaguliwa kamaโ€ฆJibu: Mwakilishi wa wadi (MCA) (Kifungu cha 180(2))
  2. Serikali ya kaunti ina sehemu zipi mbili?Jibu: Bunge la kaunti na serikali kuu ya kaunti (Kifungu cha 176(1))

Jadili: Nani ana jukumu la kutekeleza sura hii, na raia wanawezaje kuwawajibisha?

12

Sura ya Kumi na Mbili

Fedha za Umma

Jinsi pesa za umma zinavyokusanywa, kugawanywa na kutumiwa.

Soma: Kifungu cha 201, Kifungu cha 202, Kifungu cha 203, Kifungu cha 204 ยท vifungu vyote 31

  1. Mgao wa kaunti haupaswi kuwa chini ya sehemu gani ya mapato ya kitaifa?Jibu: 15% (Kifungu cha 203(2))
  2. Sehemu gani ya mapato ya kitaifa huingia Hazina ya Usawazishaji kila mwaka?Jibu: 0.5% (Kifungu cha 204(1))

Jadili: Ni sehemu gani ya sura hii muhimu zaidi unapoishi? Toa mfano mmoja.

13

Sura ya Kumi na Tatu

Huduma kwa Umma

Utumishi wa umma na maadili yanayouongoza.

Soma: Kifungu cha 232, Kifungu cha 233, Kifungu cha 234, Kifungu cha 235 ยท vifungu vyote 6

Jadili: Nini kingebadilika katika jamii yako kama kila mtu angejua sura hii?

14

Sura ya Kumi na Nne

Usalama wa Kitaifa

Majeshi ya ulinzi, idara ya ujasusi na polisi.

Soma: Kifungu cha 238, Kifungu cha 239, Kifungu cha 240, Kifungu cha 241 ยท vifungu vyote 10

Jadili: Nani ana jukumu la kutekeleza sura hii, na raia wanawezaje kuwawajibisha?

15

Sura ya Kumi na Tano

Tume na Ofisi Huru

Tume huru na ofisi zinazowajibisha wenye mamlaka.

Soma: Kifungu cha 248, Kifungu cha 249, Kifungu cha 250, Kifungu cha 251 ยท vifungu vyote 7

  1. Ipi kati ya hizi ni tume ya kikatiba chini ya Sura ya Kumi na Tano?Jibu: IEBC (Kifungu cha 248(2))

Jadili: Ni sehemu gani ya sura hii muhimu zaidi unapoishi? Toa mfano mmoja.

16

Sura ya Kumi na Sita

Marekebisho ya Katiba Hii

Jinsi Katiba hii inavyoweza kurekebishwa, na Bunge au na wananchi.

Soma: Kifungu cha 255, Kifungu cha 256, Kifungu cha 257

  1. Mpango wa wananchi wa kurekebisha Katiba unahitaji sahihi za angalauโ€ฆJibu: Wapiga kura milioni moja waliosajiliwa (Kifungu cha 257(1))
  2. Mswada wa kurekebisha Katiba hauwezi kusomwa mara ya pili hadi baada ya muda gani?Jibu: Siku 90 (Kifungu cha 256(1))

Jadili: Nini kingebadilika katika jamii yako kama kila mtu angejua sura hii?

17

Sura ya Kumi na Saba

Vifungu vya Kijumla

Masharti ya jumla na maana ya maneno yaliyotumika katika Katiba hii.

Soma: Kifungu cha 258, Kifungu cha 259, Kifungu cha 260

  1. Katika Katiba, "mtu mzima" ni mtu mwenye umri wa angalauโ€ฆJibu: Miaka 18 (Kifungu cha 260)

Jadili: Nani ana jukumu la kutekeleza sura hii, na raia wanawezaje kuwawajibisha?

18

Sura ya Kumi na Nane

Vifungu vya Mpito na Vitakavyotumiwa Katiba Hii Inapoanza Kutekelezwa

Kuhama kutoka Katiba ya zamani hadi hii.

Soma: Kifungu cha 261, Kifungu cha 262, Kifungu cha 263, Kifungu cha 264

Jadili: Ni sehemu gani ya sura hii muhimu zaidi unapoishi? Toa mfano mmoja.

Chagua haina upendeleo: tunaeleza jinsi mambo yanavyofanya kazi na kamwe hatukuambii umpigie nani kura. Habari zinatoka kwenye Katiba na IEBC. Umeona kosa? Ripoti marekebisho