Kenya National Human Rights and Equality Commission
English
(1)There is established the Kenya National Human Rights and Equality Commission.
(2)The functions of the Commission are—
(a)to promote respect for human rights and develop a culture of human rights in the Republic;
(b)to promote gender equality and equity generally and to coordinate and facilitate gender mainstreaming in national development;
(c)to promote the protection, and observance of human rights in public and private institutions;
(d)to monitor, investigate and report on the observance of human rights in all spheres of life in the Republic, including observance by the national security organs;
(e)to receive and investigate complaints about alleged abuses of human rights and take steps to secure appropriate redress where human rights have been violated;
(f)on its own initiative or on the basis of complaints, to investigate or research a matter in respect of human rights, and make recommendations to improve the functioning of State organs;
(g)to act as the principal organ of the State in ensuring compliance with obligations under treaties and conventions relating to human rights;
(h)to investigate any conduct in state affairs, or any act or omission in public administration in any sphere of government, that is alleged or suspected to be prejudicial or improper or to result in any impropriety or prejudice;
(i)to investigate complaints of abuse of power, unfair treatment, manifest injustice or unlawful, oppressive, unfair or unresponsive official conduct;
(j)to report on complaints investigated under paragraphs (h) and
(i)and take remedial action; and
(k)to perform any other functions prescribed by legislation.
(3)Every person has the right to complain to the Commission, alleging that a right or fundamental freedom in the Bill of Rights has been denied, violated or infringed, or is threatened.
(4)Parliament shall enact legislation to give full effect to this Part, and any such legislation may restructure the Commission into two or more separate commissions.
(5)If Parliament enacts legislation restructuring the Commission under clause (4)—
(a)that legislation shall assign each function of the Commission specified in this Article to one or the other of the successor commissions;
(b)each of the successor commissions shall have powers equivalent to the powers of the Commission under this Article; and
(c)each successor commission shall be a commission within the meaning of Chapter Fifteen, and shall have the status and powers of a commission under that Chapter.
Kiswahili
Tume ya Kitaifa ya Haki za Binadamu na Usawa
(1)Tume ya Kitaifa ya Kenya ya Haki za Binadamu na Usawa ya Kenya Imebuniwa.
(2)Majukumu ya Tume hii ni—
(a)kukuza heshima ya haki za binadamu na kuendeleza desturi ya kuheshimu haki za binadamu katika Jamhuri;
(b)kukuza usawa wa kijinsia na usawa kijumla na kuratibu na kuhakikisha jinsia imezingatiwa katika maendeleo ya kitaifa;
(c)kukuza ulinzi na kuzingatiwa kwa haki za binadamu katika taasisi za umma na za kibinafsi;
(d)kufuatilia, kuchunguza na kuripoti jinsi haki za binadamu zinavyozingatiwa katika nyanja zote za kitaifa ikijumuisha jinsi idara za usalama wa kitaifa zinavyozingatia haki hizo;
(e)kupokea na kuchunguza malalamishi kuhusu tuhuma za ukiukaji wa haki na kuchukua hatua za kupata suluhisho lifaalo pale ambapo haki za binadamu zimekiukwa;
(f)kwa juhudi zake au kwenye msingi wa malalamishi, kuchunguza au kutafiti kuhusu suala la haki za binadamu, na kutoa mapendekezo ya kuimarisha utendakazi wa idara za Serikali;
(g)kutenda kama idara kuu ya Serikali katika kuhakikisha kuwa majukumu chini ya mikataba na maagano yanayohusiana na haki za binadamu yamefikiwa;
(h)kuchunguza mienendo yoyote katika masuala ya serikali, au matendo yoyote katika utawala wa umma na katika nyanja zozote za serikali yanayotuhumiwa au kushukiwa kutokuwa ya haki au kutofaa, au kupelekea hali isiyofaa au kutotendeka kwa haki;
(i)kuchunguza malalamishi yoyote kuhusu matumizi mabaya ya mamlaka, matendo yasiyo ya haki, kutotendeka kwa haki au mienendo rasmi isiyokuwa na usawa, inayonyanyasa au isiyoshughulika ipasavyo;
(j)kuripoti malalamishi yaliyochunguzwa chini ya aya za (h) na (i) na kuchukua hatua zinazofaa; na
(k)kutekeleza majukumu mengine yoyote yalioagizwa na sheria.
(3)Kila mtu ana haki ya kuilalamikia Tume akidai kwamba amenyimwa haki au uhuru wa kimsingi katika Sheria za Haki, kwamba haki au uhuru wa kimsingi umekiukwa, umevunjwa au kutishiwa.
(4)Bunge litatunga sheria ili kuwezesha kikamilifu utekelezaji wa Sehemu hii, na sheria nyingine yoyote kama hiyo inaweza kupanga upya Tume hiyo iwe tume mbili au zaidi tofauti.
(5)Ikiwa Bunge litatunga sheria ya kupanga upya Tume chini ya sehemu ya (4)––
(a)sheria hiyo itagawa kila jukumu la Tume iliyotajwa katika Kifungu hiki kwa tume moja au nyingine zinazobuniwa;
(b)kila mojawapo ya tume hizi zilizobuniwa itakuwa na mamlaka sawa na ile ya Tume iliyo chini ya Kifungu hiki; na
(c)kila tume itakayobuniwa itakuwa tume katika ufafanuzi wa Sura ya Kumi na Tano, na itakuwa na hadhi na mamlaka ya tume chini ya Sura hiyo.