Katiba ya Kenya, 2010

Sura ya Kumi na Nane

Vifungu vya Mpito na Vitakavyotumiwa Katiba Hii Inapoanza Kutekelezwa

Kuhama kutoka Katiba ya zamani hadi hii.

Vifungu 261–264 · vifungu 4

Kif.261

Sheria zitakazofuata

Kiswahili

(1)Bunge litatunga sheria yoyote inayohitajiwa na Katiba hii kutungwa ili kushughulikia jambo fulani katika muda ulioelezwa katika Ambatisho la Tano, kuanzia tarehe ya kutekelezwa kwa Katiba hii.

(2)Licha ya ibara ya (1), Bunge la Kitaifa, kupitia kwa uamuzi utakaoungwa mkono na idadi ya kura isiyopungua thuluthi mbili ya wabunge wote katika Bunge la Kitaifa, linaweza kuongeza muda uliowekwa kuhusu suala lolote kama inavyoelezwa katika ibara ya (1), kwa muda usiozidi mwaka mmoja.

(3)Mamlaka ya Bunge la Kitaifa yaliyobainiwa katika ibara ya (2) yanaweza kutumika—

(a)mara moja tu kuhusiana na suala lolote; na

(b)katika hali maalum tu ambazo zitathibitishwa na Spika wa Bunge la Kitaifa.

(4)Kwa madhumuni ya ibara ya (1), Mwanasheria Mkuu akishauriana na Tume ya Utekelezaji wa Katiba hii, atatayarisha na kuwasilisha Miswada husika Bungeni, kwa haraka inavyowezekana, ili kuwezesha Bunge kupitisha sheria hizo katika muda uliowekwa.

(5)Ikiwa Bunge litashindwa kupitisha sheria yoyote katika muda uliowekwa, mtu yeyote anaweza kuwasilisha ombi katika Mahakama Kuu kuhusiana na jambo hilo.

(6)Katika kuamua ombi lililowasilishwa chini ya ibara ya (6) Mahakama Kuu inaweza—

(a)kutoa amri ya tangazo kuhusu suala hilo; na

(b)Kutoa amri inayoagiza Bunge na Mwanasheria Mkuu kuchukua hatua zitakazohakikisha kwamba sheria inayohitajika imepitishwa katika muda uliowekwa katika agizo hilo, na kutoa ripoti kuhusu utekelezaji wa hatua hizo kwa Jaji Mkuu.

(7)Ikiwa Bunge litashindwa kupitisha sheria kulingana na agizo chini ya ibara ya (6) (b), Jaji Mkuu atamshauri Rais alivunje Bunge na Rais atalivunja Bunge.

(8)Ikiwa Bunge limevunjwa chini ya ibara ya (7), Bunge jipya litapitisha sheria hiyo inayohitajika katika muda uliotajwa katika Ambatisho la Tano, kuanzia tarehe ya kuanza kwa muhula wa Bunge hilo jipya.

(9)Ikiwa Bunge jipya litakosa kupitisha sheria kulingana na ibara ya (8), masharti ya ibara ya (1) hadi ya (8) yatatekelezwa upya.

English

Consequential legislation

(1)Parliament shall enact any legislation required by this Constitution to be enacted to govern a particular matter within the period specified in the Fifth Schedule, commencing on the effective date.

(2)Despite clause (1), the National Assembly may, by resolution supported by the votes of at least two-thirds of all the members of the National Assembly, extend the period prescribed in respect of any particular matter under clause (1), by a period not exceeding one year.

(3)The power of the National Assembly contemplated under clause (2), may be exercised—

(a)only once in respect of any particular matter; and

(b)only in exceptional circumstances to be certified by the Speaker of the National Assembly.

(4)For the purposes of clause (1), the Attorney-General, in consultation with the Commission for the Implementation of the Constitution, shall prepare the relevant Bills for tabling before Parliament, as soon as reasonably practicable, to enable Parliament to enact the legislation within the period specified.

(5)If Parliament fails to enact any particular legislation within the specified time, any person may petition the High Court on the matter.

(6)The High Court in determining a petition under clause (5) may —

(a)make a declaratory order on the matter; and

(b)transmit an order directing Parliament and the Attorney-General to take steps to ensure that the required legislation is enacted, within the period specified in the order, and to report the progress to the Chief Justice.

(7)If Parliament fails to enact legislation in accordance with an order under clause (6) (b), the Chief Justice shall advise the President to dissolve Parliament and the President shall dissolve Parliament.

(8)If Parliament has been dissolved under clause (7), the new Parliament shall enact the required legislation within the periods specified in the Fifth Schedule beginning with the date of commencement of the term of the new Parliament.

(9)If the new Parliament fails to enact legislation in accordance with clause (8), the provisions of clauses (1) to (8) shall apply afresh.

Kif.262

Vifungu kuhusu muda wa mpito na yatakayofuata

Kiswahili

Vifungu vya mpito na vitakavyotumiwa Katiba hii itakapoanza kutekelezwa, vilivyoainishwa katika Ambatisho la Sita vitaanza kutekelezwa mnamo tarehe ya kuanza kutumika kwa Katiba hii.

English

Transitional and consequential provisions

The transitional and consequential provisions set out in the Sixth Schedule shall take effect on the effective date.

Kif.263

Tarehe ya Kutekelezwa

Kiswahili

Katiba hii itaanza kutumika Rais atakapotangaza rasmi au baada ya muda wa siku kumi na nne kuanzia tarehe ya kuchapisha matokeo ya mwisho ya kura ya maamuzi inayoidhinisha Katiba hii katika Gazeti Rasmi la Serikali, yoyote kati ya hatua hizo mbili itakayotekelezwa kwanza.

English

Effective Date

This Constitution shall come into force on its promulgation by the President or on the expiry of a period of fourteen days from the date of the publication in the Gazette of the final result of the referendum ratifying this Constitution, whichever is the earlier.

Kif.264

Kufutiliwa mbali kwa katiba ya hapo awali

Kiswahili

Katiba iliyokuwa ikitumika kabla ya tarehe ya kuanza kutumika kwa Katiba hii itafutuliwa mbali mnamo tarehe ya kuanza kutumika kwa Katiba hii, lakini kwa kuzingatia Ambatisho la Sita.

English

Repeal of previous constitution

Subject to the Sixth Schedule, for the avoidance of doubt, the Constitution in force immediately before the effective date shall stand repealed on the effective date,

Maandishi: Tafsiri ya Kiswahili ya Katiba ya Kenya, 2010, iliyochapishwa na Uraia kwa kutumia chapisho la Halmashauri ya Kitaifa ya Kuripoti Maswala ya Sheria (27 Agosti 2010). Ikiwa kuna utata wowote kuhusu tafsiri, nakala ya Kiingereza ndiyo rasmi.

Huu ni msaada wa kusoma, si ushauri wa kisheria. Kwa swali la kisheria, ongea na wakili. Umeona kosa? Ripoti marekebisho