Katiba ya Kenya, 2010

Sura ya Sita

Uongozi na Uadilifu

Viwango ambavyo kila afisa wa Serikali lazima afikie.

Vifungu 73–80 · vifungu 8

Kif.73

Wajibu wa uongozi

Kiswahili

(1)Mamlaka yaliyotolewa kwa afisa wa Serikali—

(a)ni amana ya umma inayopaswa kutekelezwa kwa njia ambayo—

(i)inaambatana na madhumuni na malengo ya Katiba hii;

(ii)inaonyesha heshima kwa watu;

(iii)inaleta sifa njema kwa taifa na heshima kwa ofisi hiyo; na

(iv)inakuza imani ya umma katika uadilifu wa ofisi hiyo; na

(b)inampa afisa huyo wa Serikali jukumu la kuwahudumia watu, na wala sio mamlaka ya kuwatawala.

(2)Kanuni zinazotoa mwongozo katika uongozi na uadilifu zinajumuisha—

(a)uteuzi kwenye misingi ya uadilifu, ustadi kazini na kufaa kwa mtu huyo, au kuchaguliwa katika uchaguzi huru na wa haki;

(b)kutopendelea upande wowote katika kufanya maamuzi na katika kuhakikisha kwamba maamuzi hayo hayatokani na mapendeleo ya kindugu, upendeleo, nia zingine zozote mbaya au vitendo vya kifisadi;

(c)huduma ya kujitolea kwenye misingi ya manufaa kwa umma, inayoonyeshwa kwa—

(i)uaminifu katika utekelezaji wa majukumu ya umma; na

(ii)kutangaza maslahi ya kibinafsi yanayoweza kugongana na wajibu wake kwa umma;

(d)uwajibikaji kwa umma kuhusu maamuzi na hatua zinazochukuliwa; na

(e)nidhamu na kujitolea katika kuwahudumia watu.

English

Responsibilities of leadership

(1)Authority assigned to a State officer—

(a)is a public trust to be exercised in a manner that—

(i)is consistent with the purposes and objects of this Constitution;

(ii)demonstrates respect for the people;

(iii)brings honour to the nation and dignity to the office; and

(iv)promotes public confidence in the integrity of the office; and

(b)vests in the State officer the responsibility to serve the people, rather than the power to rule them.

(2)The guiding principles of leadership and integrity include—

(a)selection on the basis of personal integrity, competence and suitability, or election in free and fair elections;

(b)objectivity and impartiality in decision making, and in ensuring that decisions are not influenced by nepotism, favouritism, other improper motives or corrupt practices;

(c)selfless service based solely on the public interest, demonstrated by—

(i)honesty in the execution of public duties; and

(ii)the declaration of any personal interest that may conflict with public duties;

(d)accountability to the public for decisions and actions; and

(e)discipline and commitment in service to the people.

Kif.74

Kiapo cha uaminifu cha Maafisa wa Serikali

Kiswahili

Kabla ya kuchukua hatamu katika ofisi ya serikali, au kutekeleza majukumu yoyote katika ofisi ya Serikali, mtu aliyechaguliwa au kuteuliwa ataapa au kukiri kwa uthibitisho kuwa atawajibikia ofisi hiyo, kwa kuzingatia njia iliyopendekezwa na Ambatisho la Tatu, au chini ya Sheria ya Bunge.

English

Oath of office of State officers

Before assuming a State office, acting in a State office, or performing any functions of a State office, a person shall take and subscribe the oath or affirmation of office, in the manner and form prescribed by the Third Schedule or under an Act of Parliament.

Kif.75

Mienendo ya maafisa wa Serikali

Kiswahili

(1)Afisa wa Serikali atakuwa na mienendo inayokubalika, katika maisha yake ya kirasmi, katika maisha ya kibinafsi, au anapotangamana na watu wengine, na kwa njia ambayo inaepuka—

(a)mgongano wowote kati ya maslahi ya kibinafsi na majukumu rasmi au ya umma;

(b)kupendelea maslahi ya kibinafsi badala ya maslahi ya umma; au

(c)kudunisha hadhi ya ofisi ambayo afisa huyo anasimamia.

(2)Mtu anayekiuka sehemu ya (1), au Kifungu cha 76, 77 au 78 (2)—

(a)atawekwa chini ya taratibu za kinidhamu zinazotumika katika ofisi inayohusika;

(b)kulingana na taratibu za kinidhamu zinazorejelewa katika aya ya (a), anaweza kuachishwa kazi au kwa njia nyingine kuondolewa ofisini.

(3)Mtu ambaye ameachishwa kazi au vinginevyo kuondolewa ofisini kwa kukiuka masharti yaliyotajwa katika sehemu ya (2) atapigwa marufuku dhidi ya kushikilia ofisi yoyote nyingine ya Serikali.

English

Conduct of State officers

(1)A State officer shall behave, whether in public and official life, in private life, or in association with other persons, in a manner that avoids—

(a)any conflict between personal interests and public or official duties;

(b)compromising any public or official interest in favour of a personal interest; or

(c)demeaning the office the officer holds.

(2)A person who contravenes clause (1), or Article 76, 77 or 78 (2)—

(a)shall be subject to the applicable disciplinary procedure for the relevant office; and

(b)may, in accordance with the disciplinary procedure referred to in paragraph (a), be dismissed or otherwise removed from office.

(3)A person who has been dismissed or otherwise removed from office for a contravention of the provisions specified in clause (2) is disqualified from holding any other State office.

Kif.76

Uadilifu wa kifedha wa maafisa wa Serikali

Kiswahili

(1)Zawadi au mchango wowote kwa afisa wa Serikali katika shughuli rasmi au za umma, utakuwa mchango au zawadi kwa Jamhuri na itakabidhiwa Serikali isipokuwa kuwe na Sheria ya Bunge itakayobat -ilisha hayo.

(2)Afisa wa Serikali—

(a)hatamiliki akaunti ya benki nje ya Kenya isipokuwa kulingana na Sheria ya Bunge; au

(b)hataomba au kukubali mkopo au manufaa ya kibinafsi katika hali zinazotatiza uadilifu wake.

English

Financial probity of State officers

(1)A gift or donation to a State officer on a public or official occasion is a gift or donation to the Republic and shall be delivered to the State unless exempted under an Act of Parliament.

(2)A State officer shall not—

(a)maintain a bank account outside Kenya except in accordance with an Act of Parliament; or

(b)seek or accept a personal loan or benefit in circumstances that compromise the integrity of the State officer.

Kif.77

Udhibiti katika shughuli za maafisa wa Serikali

Kiswahili

(1)Afisa wa Serikali anayehudumu wakati wote hatashiriki katika ajira nyingine yenye mapato.

(2)Afisa yeyote wa Serikali aliyeteuliwa hatahudumu katika ofisi ya chama cha kisiasa.

(3)Afisa wa Serikali aliyestaafu na anayepokea malipo ya uzeeni kutoka kwenye fedha za umma, hatahudumu katika zaidi ya nyadhifa mbili zilizo na mshahara kwa wakati mmoja kama mwenyekiti, mkurugenzi au mfanyakazi wa—

(a)kampuni inayomilikiwa au kudhibitiwa na Serikali; au

(b)idara ya Serikali.

(4)Afisa wa Serikali aliyestaafu hatapokea malipo kutoka kwa fedha za umma isipokuwa kama ilivyobainishwa katika sehemu ya (3).

English

Restriction on activities of State officers

(1)A full-time State officer shall not participate in any other gainful employment.

(2)Any appointed State officer shall not hold office in a political party.

(3)A retired State officer who is receiving a pension from public funds shall not hold more than two concurrent remunerative positions as chairperson, director or employee of—

(a)a company owned or controlled by the State; or

(b)a State organ.

(4)A retired State officer shall not receive remuneration from public funds other than as contemplated in clause (3).

Kif.78

Uraia na uongozi

Kiswahili

(1)Hakuna mtu anayepaswa kuchaguliwa au kuteuliwa katika ofisi ya Serikali ikiwa si raia wa Kenya.

(2)Afisa wa Serikali au afisa aliye katika vikosi vya ulinzi hatakuwa na uraia wa nchi mbili.

(3)Sehemu za (1) na (2) hazitumiki kwa—

(a)majaji na wanachama wa tume; au

(b)mtu yeyote ambaye amekuwa raia wa nchi nyingine kupitia kwa utekelezaji wa sheria ya nchi hiyo, na ambaye hana uwezo wa kuondoa uraia huo.

English

Citizenship and leadership

(1)A person is not eligible for election or appointment to a State office unless the person is a citizen of Kenya.

(2)A State officer or a member of the defence forces shall not hold dual citizenship.

(3)Clauses (1) and (2) do not apply to—

(a)judges and members of commissions; or

(b)any person who has been made a citizen of another country by operation of that country’s law, without ability to opt out.

Kif.79

Sheria ya kuundwa kwa tume ya maadili na kukabiliana na ufisadi

Kiswahili

Bunge litatunga sheria ya kubuniwa kwa tume huru ya maadili na kupambana na ufisadi, ambayo itakuwa na hadhi na mamlaka sawa na tume iliyo chini ya Sura ya Kumi na Tano, kwa madhumuni ya kuhakikisha utimizaji na utekelezaji wa masharti ya Sura hii.

English

Legislation to establish the ethics and anti-corruption commission

Parliament shall enact legislation to establish an independent ethics and anti-corruption commission, which shall be and have the status and powers of a commission under Chapter Fifteen, for purposes of ensuring compliance with, and enforcement of, the provisions of this Chapter.

Kif.80

Sheria zinazohusu uongozi

Kiswahili

Bunge litatunga sheria—

(a)itakayotoa taratibu na mikakati ya utekelezaji wa Sura hii kwa njia ifaayo;

(b)itakayopendekeza adhabu za ziada, kando na zile zinazorejelewa katika Kifungu cha 75, ambazo zinaweza kuamriwa kwa sababu ya ukiukaji wa Sura hii;

(c)itakayotoa mwongozo wa utekelezaji wa Sura hii kwa maafisa wa umma, pamoja na marekebisho yanayohitajika; na

(d)Itakayotoa mwongozo wowote mwingine unaohitajika ili kuhakikisha ukuzaji wa kanuni za uongozi na uadilifu zilizotajwa katika Sura hii, na utekelezaji wa Sura hii.

English

Legislation on leadership

Parliament shall enact legislation—

(a)establishing procedures and mechanisms for the effective administration of this Chapter;

(b)prescribing the penalties, in addition to the penalties referred to in Article 75, that may be imposed for a contravention of this Chapter;

(c)providing for the application of this Chapter, with the necessary modifications, to public officers; and

(d)making any other provision necessary for ensuring the promotion of the principles of leadership and integrity referred to in this Chapter, and the enforcement of this Chapter.

Maandishi: Tafsiri ya Kiswahili ya Katiba ya Kenya, 2010, iliyochapishwa na Uraia kwa kutumia chapisho la Halmashauri ya Kitaifa ya Kuripoti Maswala ya Sheria (27 Agosti 2010). Ikiwa kuna utata wowote kuhusu tafsiri, nakala ya Kiingereza ndiyo rasmi.

Huu ni msaada wa kusoma, si ushauri wa kisheria. Kwa swali la kisheria, ongea na wakili. Umeona kosa? Ripoti marekebisho