Katiba ya Kenya, 2010

Ambatisho la Nne · Kifungu cha 185 (2), 186 (1) na 187 (2)

Ugawaji wa Majukumu Kati ya Serikali ya Kitaifa na Serikali za Kaunti

Sehemu ya 1—Serikali ya Kitaifa

(1)Maswala ya kigeni, sera ya kigeni na biashara ya kimataifa.

(2)Matumizi ya maji ya kimataifa na rasilimali za maji.

(3)Uhamiaji na uraia.

(4)Uhusiano kati ya dini na serikali.

(5)Sera ya lugha na ukuzaji wa lugha rasmi na lugha za kiasili.

(6)Ulinzi wa kitaifa na matumizi ya huduma za ulinzi za kitaifa.

(7)Huduma za polisi, ikijumuisha—

(a)uwekaji viwango vya kuajiri, mafunzo kwa polisi na matumizi ya huduma za polisi;

(b)sheria ya jinai; na

(c)huduma za marekebisho.

(8)Mahakama.

(9)Sera ya kitaifa ya uchumi na mipango.

(10)Sera ya fedha, sarafu, benki (ikijumuisha benki kuu) kusajiliwa na kudhibitiwa kwa shughuli za benki, bima na mashirika ya kifedha.

(11)Takwimu za kitaifa na data kuhusu idadi ya watu, uchumi na jamii kwa jumla.

(12)Haki za uvumbuzi.

(13)Viwango vya utendakazi.

(14)Ulinzi wa watumiaji wa bidhaa na huduma, ikijumuisha viwango vya usalama wa kijamii na mipango ya kitaalamu kuhusu kustaafu.

(15)Sera ya elimu, viwango, mitaala, mitihani, na utoaji wa hati za kuidhinisha vyuo vikuu.

(16)Vyuo Vikuu, taasisi za mafunzo na taasisi zinginezo za utafiti na masomo ya juu na shule za msingi, elimu maalum, shule za upili na vyuo vya elimu maalum.

(17)Ukuzaji wa michezo na elimu ya michezo.

(18)Uchukuzi na mawasiliano, ikijumuisha hasa—

(a)usafiri wa barabarani;

(b)ujenzi na matumizi ya barabara kuu za kimataifa;

(c)viwango vya ujenzi na uhifadhi wa barabara zingine zitakazojengwa na kaunti;

(d)reli;

(e)mabomba ya mafuta;

(f)usafiri wa baharini;

(g)usafiri wa ndege;

(h)usafiri wa angani;

(i)huduma za posta;

(j)mawasiliano ya simu; na

(k)utangazaji wa redio na runinga.

(19)Kazi za umma za kitaifa.

(20)Sera ya makazi.

(21)Kanuni za kijumla za mipango ya ardhi na uratibu wa mipango katika kaunti.

(22)Ulinzi wa mazingira na mali-asili kwa madhumuni ya kubuni mfumo wa maendeleo endelevu, ikijumuisha hasa—

(a)uvuvi, uwindaji na ukusanyaji;

(b)ulinzi wa wanyama na wanyama pori;

(c)ulinzi wa maji, kuhifadhi maji yanayobaki, uhandisi unaohusu maji na usalama wa mabwawa; na

(d)sera ya kawi.

(23)Vituo vya afya vya rufaa vya kitaifa.

(24)Usimamizi katika majanga

(25)Minara ya zamani ya kihistoria yenye umuhimu wa kitaifa.

(26)Uchaguzi wa kitaifa.

(27)Sera ya afya.

(28)Sera ya Kilimo.

(29)Sera ya utabibu wa mifugo.

(30)Sera ya kawi pamoja na nguvu za umeme, gesi, na udhibiti wa kawi.

(31)Ukuzaji wa uwezo wa utendakazi na usaidizi wa kiufundi katika kaunti.

(32)Uwekezaji wa umma.

(33)Uchezaji kamari wa kitaifa, makasino na aina mbalimbali za uchezaji kamari.

(34)Sera ya utalii na maendeleo.

Sehemu ya 2—Serikali za Kaunti

Majukumu na mamlaka ya kaunti ni—

(35)Kilimo, ikijumuisha—

(a)kilimo cha mimea na wanyama;

(b)viwanja vya kuuzia mifugo;

(c)vichinjio vya kaunti;

(d)udhibiti wa magonjwa ya mimea na wanyama; na

(e)uvuvi.

(36)Huduma za afya za kaunti ikijumuisha hasa—

(a)vituo vya afya vya kaunti na famasia;

(b)huduma za ambulensi;

(c)ukuzaji wa afya ya kimsingi;

(d)kutoa leseni na kusimamia shughuli za kuuza vyakula kwa umma;

(e)huduma za matibabu ya wanyama (isipokuwa udhibiti wa taaluma hii);

(f)makaburi, ukumbi wa matanga na tanuu za kuchomea maiti; na

(g)uondoaji taka, maeneo ya kutupa taka na utupaji taka.

(37)Kudhibiti uchafuzi wa hewa, uchafuzi wa mazingira kupitia kwa kelele, usumbufu mwingine kwa umma na utangazaji wa nje.

(38)Shughuli za kitamaduni, burudani za umma na huduma za umma ikijumuisha—

(a)mchezo wa kamari, makasino na aina nyingine ya kucheza kamari;

(b)mashindano ya mbio;

(c)utoaji leseni kwa uuzaji wa pombe;

(d)Majumba ya sinema;

(e)maonyesho ya video na ukodishaji;

(f)maktaba;

(g)majumba ya makumbusho;

(h)michezo na shughuli za kitamaduni na vifaa; na

(i)bustani za kaunti, fuo na vifaa vya burudani.

(39)uchukuzi katika kaunti, ikijumuisha—

(a)barabara za kaunti;

(b)taa za barabarani;

(c)usafiri na uegeshaji;

(d)usafiri wa barabarani wa umma ; na

(e)vivuko na bandari, lakini bila usimamizi wa usafirishaji wa kitaifa na kimataifa na shughuli zinazohusiana na usafirishaji huo.

(40)Udhibiti na hali ya wanyama, ikijumuisha—

(a)utoaji leseni kuhusu ufugaji na matumizi ya mbwa; na

(b)Nyenzo za kuhifadhi, kutunza na kuzika wanyama.

(41)Maendeleo na udhibiti wa biashara, ikijumuisha—

(a)masoko;

(b)leseni za biashara (bila kujumuisha udhibiti wa taaluma);

(c)usawa katika shughuli za kibiashara;

(d)utalii wa humu nchini; na

(e)vyama vya ushirika.

(42)Mipango na maendeleo ya kaunti, ikijumuisha—

(a)takwimu;

(b)upimaji wa ardhi na utengenezaji wa ramani;

(c)mipaka na uwekaji nyua;

(d)makazi; na

(e)uunganishaji wa nguvu za umeme na gesi na udhibiti wa kawi.

(43)Elimu ya chekechea, vyuo vya kiufundi vijijini, vituo vya utengenezaji wa vyombo vya kinyumbani na vituo vya utunzaji wa watoto.

(44)Utekelezaji wa sera maalum za serikali ya kitaifa kuhusu mali-asili na uhifadhi wa mazingira, ikijumuisha—

(a)uhifadhi wa udongo na maji; na

(b)misitu.

(45)Huduma za kazi kwa umma katika kaunti ikijumuisha—

(a)mfumo wa usimamizi wa maji ya tufani katika sehemu za majengo; na

(b)huduma za maji na usafi.

(46)Huduma za kuzima moto, na udhibiti wa majanga.

(47)Udhibiti wa dawa za kulevya na ponografia.

(48)Kuhakikisha na kusimamia ushiriki wa jamii na sehemu za mashambani katika utawala wa viwango hivyo vya mashinani na kuzisaidia jamii pamoja na maeneo hayo kukuza uwezo wa kiusimamizi ili kuwezesha utekelezaji mwema wa mamlaka na majukumu na kushiriki katika utawala wa mashinani.

Distribution of Functions Between the National Government and the County Governments

Part 1—National Government

1.Foreign affairs, foreign policy and international trade.

2.The use of international waters and water resources.

3.Immigration and citizenship.

4.The relationship between religion and state.

5.Language policy and the promotion of official and local languages.

6.National defence and the use of the national defence services.

7.Police services, including—

(a)the setting of standards of recruitment, training of police and use of police services;

(b)criminal law; and

(c)correctional services.

8.Courts.

9.National economic policy and planning.

10.Monetary policy, currency, banking (including central banking), the incorporation and regulation of banking, insurance and financial corporations.

11.National statistics and data on population, the economy and society generally.

12.Intellectual property rights.

13.Labour standards.

14.Consumer protection, including standards for social security and professional pension plans.

15.Education policy, standards, curricula, examinations and the granting of university charters.

16.Universities, tertiary educational institutions and other institutions of research and higher learning and primary schools, special education, secondary schools and special education institutions.

17.Promotion of sports and sports education.

18.Transport and communications, including, in particular—

(a)road traffic;

(b)the construction and operation of national trunk roads;

(c)standards for the construction and maintenance of other roads by counties;

(d)railways;

(e)pipelines;

(f)marine navigation;

(g)civil aviation;

(h)space travel;

(i)postal services;

(j)telecommunications; and

(k)radio and television broadcasting.

19.National public works.

20.Housing policy.

21.General principles of land planning and the co-ordination of planning by the counties.

22.Protection of the environment and natural resources with a view to establishing a durable and sustainable system of development, including, in particular—

(a)fishing, hunting and gathering;

(b)protection of animals and wildlife;

(c)water protection, securing sufficient residual water, hydraulic engineering and the safety of dams; and

(d)energy policy.

23.National referral health facilities.

24.Disaster management.

25.Ancient and historical monuments of national importance.

26.National elections.

28.Health policy.

29.Agricultural policy.

30.Veterinary policy.

31.Energy policy including electricity and gas reticulation and energy regulation.

32.Capacity building and technical assistance to the counties.

33.Public investment.

34.National betting, casinos and other forms of gambling.

35.Tourism policy and development.

Part 2—County Governments

The functions and powers of the county are—

1.Agriculture, including—

(a)crop and animal husbandry;

(b)livestock sale yards;

(c)county abattoirs;

(d)plant and animal disease control; and

(e)fisheries.

2.County health services, including, in particular—

(a)county health facilities and pharmacies;

(b)ambulance services;

(c)promotion of primary health care;

(d)licensing and control of undertakings that sell food to the public;

(e)veterinary services (excluding regulation of the profession);

(f)cemeteries, funeral parlours and crematoria; and

(g)refuse removal, refuse dumps and solid waste disposal.

3.Control of air pollution, noise pollution, other public nuisances and outdoor advertising.

4.Cultural activities, public entertainment and public amenities, including—

(a)betting, casinos and other forms of gambling;

(b)racing;

(c)liquor licensing;

(d)cinemas;

(e)video shows and hiring;

(f)libraries;

(g)museums;

(h)sports and cultural activities and facilities; and

(i)county parks, beaches and recreation facilities.

5.County transport, including—

(a)county roads;

(b)street lighting;

(c)traffic and parking;

(d)public road transport; and

(e)ferries and harbours, excluding the regulation of international and national shipping and matters related thereto.

6.Animal control and welfare, including—

(a)licensing of dogs; and

(b)facilities for the accommodation, care and burial of animals.

7.Trade development and regulation, including—

(a)markets;

(b)trade licences (excluding regulation of professions);

(c)fair trading practices;

(d)local tourism; and

(e)cooperative societies.

8.County planning and development, including—

(a)statistics;

(b)land survey and mapping;

(c)boundaries and fencing;

(d)housing; and

(e)electricity and gas reticulation and energy regulation.

9.Pre-primary education, village polytechnics, homecraft centres and childcare facilities.

10.Implementation of specific national government policies on natural resources and environmental conservation, including—

(a)soil and water conservation; and

(b)forestry.

11.County public works and services, including—

(a)storm water management systems in built-up areas; and

(b)water and sanitation services.

12.Fire fighting services and disaster management.

13.Control of drugs and pornography.

14.Ensuring and coordinating the participation of communities and locations in governance at the local level and assisting communities and locations to develop the administrative capacity for the effective exercise of the functions and powers and participation in governance at the local level.

Maandishi: Tafsiri ya Kiswahili ya Katiba ya Kenya, 2010, iliyochapishwa na Uraia kwa kutumia chapisho la Halmashauri ya Kitaifa ya Kuripoti Maswala ya Sheria (27 Agosti 2010). Ikiwa kuna utata wowote kuhusu tafsiri, nakala ya Kiingereza ndiyo rasmi.

Huu ni msaada wa kusoma, si ushauri wa kisheria. Kwa swali la kisheria, ongea na wakili. Umeona kosa? Ripoti marekebisho