Huduma kwa Umma

(1)Maadili na kanuni za huduma kwa umma zinajumuisha—

(a)viwango vya juu vya maadili ya kitaaluma;

(b)matumizi ya rasilimali kwa njia bora, ya kiuchumi na yenye ufanisi;

(c)utoaji huduma kwa njia inayokabiliana na hitaji, kwa haraka, kwa njia yenye ufanisi na usiokuwa na mapendeleo;

(d)kushirikishwa kwa wananchi katika mchakato wa kutengeneza sera;

(e)uwajibikaji katika hatua za kiutawala;

(f)uwazi na utoaji wa maelezo yaliyo sahihi na kwa wakati ufaao kwa umma;

(g)kwa kuzingatia aya za (h) na (i), ushindani wenye usawa na ustahiki kuwa misingi ya kuteuliwa na kupandishwa cheo;

(h)uwakilishi wa jamii tofauti za Kenya; na

(i)

(i)kutoa nafasi za kutosha na zenye usawa katika kuteua, kutoa mafunzo na kupandishwa vyeo katika ngazi zote za huduma kwa umma, kwa––

(ii)wanaume na wanawake;

(iii)watu wa jamii zote; na

(iv)watu wenye ulemavu.

(2)Maadili na kanuni za huduma za umma zinatumika kwa huduma za umma katika—

(a)vitengo vyote vya Serikali katika viwango vyote viwili vya serikali; na

(b)mashirika yote ya Serikali.

(3)Bunge litatunga sheria ili kuwezesha utekelezaji wa Kifungu hiki kikamilifu.

(1)Tume ya Huduma za Bunge Imebuniwa.

(2)Tume ya Huduma za Umma inajumuisha mwenyekiti, naibu mwenyekiti na wanachama wengine saba walioteuliwa na Rais na kuidhinishwa na Bunge la Kitaifa.

(3)Kwa kuzingatia ibara ya (4), mtu hastahiki kuteuliwa kama mwanachama wa Tume hiyo ikiwa mtu huyo––

(a)ndani ya miaka mitano iliyopita, amehudumu au kugombea uchaguzi kama—

(i)mbunge katika Bunge la Kitaifa au mwakilishi wadi katika bunge la kaunti; au

(ii)mwanachama katika idara ya uongozi wa chama cha kisiasa; au

(b)anahudumu katika ofisi yoyote ya Serikali;

(c)anagombea, au kwa wakati wowote mwingine amewahi kugombea kuwa mwanachama katika Bunge la Kitaifa au katika bunge la kaunti; au

(d)anahudumu, au kwa wakati wowote mwingine , amewahi kuhudumu katika shirika la kisiasa linalofadhili au kuunga mkono mgombeaji wa uanachama katika Bunge la Kitaifa au bunge la kaunti.

(4)Ibara ya (3) (c) na (d) hazitatumika iwapo uchaguzi mkuu umefanywa mara mbili tangu mtu huyo alipogombea kiti au alipohudumu ofisini.

(5)Kutakuwepo na katibu wa Tume hiyo.

(6)Katibu––

(a)ndiye mtendaji mkuu katika Tume; na

(b)atateuliwa na Tume kwa muhula wa miaka mitano na anaweza kuteuliwa tena mara moja tu.

(1)Majukumu na mamlaka ya Tume ni kama yalivyoelezwa katika Kifungu hiki.

(2)Tume—

(a)kwa kuzingatia Katiba hii na sheria––

(i)itabuni na kuondoa nafasi za kuhudumu katika huduma za umma; na

(ii)itateua watu watakaohudumu katika ofisi hizo, na itathibitisha uteuzi;

(b)itadumisha nidhamu na kuwaondoa kazini watu wanaohudumu katika ofisi hizo au walioteuliwa ili kuhudumu kwa muda mfupi;

(c)itakuza maadili na kanuni zilizotajwa katika Vifungu vya 10 na 232 kote katika utoaji wa huduma za umma;

(d)itachunguza, kufuatilia, na kutathmini mipangilio, usimamizi na mienendo ya wafanyakazi walio katika huduma za umma;

(e)itahakikisha huduma za umma ni zenye ufanisi na bora;

(f)itakuza uwezo wa wafanyakazi katika huduma za umma;

(g)itachunguza na kutoa mapendekezo kwa serikali ya kitaifa kuhusu hali za utendakazi, kanuni za maadili na ustahiki wa maafisa walio katika huduma za umma;

(h)itatathmini na kuripoti kwa Rais na Bunge kuhusu kiwango ambacho maadili na kanuni zilizotajwa katika Vifungu vya 10 na 232 zinazingatiwa katika huduma za umma;

(i)itasikiza na kuamua maombi kuhusu masuala yanayohusiana na huduma za umma katika serikali za kaunti;

(j)itatekeleza majukumu na mamlaka mengine yoyote kama yatakavyotolewa na sheria ya kitaifa.

(3)Ibara za (1) na (2) hazitatumika katika ofisi zozote kati ya zifuatazo, zilizo katika huduma za umma––

(a)ofisi za Serikali;

(b)ofisi ya kamishna mkuu, balozi au mwakilishi yeyote wa kidiplomasia katika Jamhuri;

(c)ofisi au wadhifa ulio chini ya––

(i)Tume ya Huduma za Bunge;

(ii)Tume ya Huduma za Mahakama;

(iii)Tume ya Huduma kwa Walimu;

(iv)Tume ya Huduma za Kitaifa za Polisi; au

(b)ofisi inayohudumia serikali ya kaunti, isipokuwa ilivyobainiwa katika ibara ya (2) (i).

(4)Tume haitamteua mtu chini ya ibara ya (2) ili kuhudumu au kutoa huduma kwa muda mfupi katika ofisi yoyote iliyo kati ya wafanyakazi wa kibinafsi wa Rais au Rais mstaafu, isipokuwa kwa idhini ya Rais au Rais mstaafu huyo.

(5)Kupitia kwa njia ya maandishi, Tume inaweza, kwa masharti au bila ya masharti, kukabidhi majukumu na mamlaka yake yoyote chini ya Kifungu hiki kwa mwanachama au wanachama wake, au kwa afisa yeyote, shirika au mamlaka katika huduma za umma.

(1)Kwa kuzingatia taratibu sawa na kanuni zilizoidhinishwa na Sheria ya Bunge, serikali ya kaunti ina wajibu wa––

(a)kubuni na kufutilia mbali nafasi za huduma katika huduma zake za umma;

(b)kuteua watu ili kuhudumu au ili watoe huduma kwa muda mfupi katika ofisi hizo na kuidhinisha uteuzi; na

(c)kudumisha nidhamu pamoja na kuwaondoa watu wanaohudumu katika ofisi hizo au wanaotoa huduma kwa muda mfupi.

(2)Ibara ya (1) haitatumika kwa ofisi au wadhifa wowote ulio chini ya Tume ya Huduma kwa Walimu.

Afisa wa umma—

(a)hataonewa au kubaguliwa kwa kutekeleza majukumu ya kiofisi kulingana na Katiba hii au sheria nyingine yoyote; au

(b)hatafutwa kazi, kuondolewa ofisini au kushushwa cheo au kuchukuliwa hatua za kinidhamu bila mchakato uliopo wa kisheria kufuatwa.

(1)Tume ya Huduma kwa Walimu limebuniwa.

(2)Majukumu ya Tume hiyo ni—

(a)kuwasajili walimu waliopata mafunzo;

(b)kuajiri walimu waliosajiliwa;

(c)kuwatuma walimu walioajiriwa na Tume hiyo ili wahudumu katika shule au taasisi yoyote ya umma;

(d)kuwapandisha vyeo na kuwahamisha walimu;

(e)kuchukua hatua za kinidhamu dhidi ya walimu; na

(f)kuwafuta kazi walimu.

(3)Tume hiyo––

(a)itakagua viwango vya elimu na mafunzo ya watu wanaojiunga na huduma ya ualimu;

(b)itakagua hitaji la walimu na idadi ya walimu waliopo; na

(c)itashauri serikali ya kitaifa kuhusu masuala yanayohusiana na taaluma ya ualimu.